Rómverjabréfið

Þessar áminningar, sem hefjast með þessum kapítula, eru eingöngu ætlaðar þeim, sem hafa tekið á móti Jesú Kristi sem persónulegum frelsara sínum eða eins og það er oft orðað: eru Guðs börn.

Sá sem er frelsað Guðs barn, þráir að vera notaður af Jesú til þeirrar þjónustu, sem Jesús felur honum hverju sinni. Auðvitað er hann ekki alltaf jafn fús til þeirrar þjónustu, því hans synduga og eigingjarna eðli leikur líka sitt hlutverk í lífi hans til andstöðu við vilja Guðs. Lifandi trúaður maður á innri þrá eftir að þjóna frelsara sínum á einhvern hátt.

Hinn aftur á móti, sem er velviljaður góður maður, en ekki frelsaður, getur líka haft löngun til að vera öllum hjálplegur, en sú hvöt byggist ekki á lönguninni til að þjóna frelsara sínum, heldur af sjálfsánægjunni og því að vera metinn af öðrum að verðleikum. Hann vill vera góður maður í augum annarra, eins og hann er það í augum sjálfs sín, enda eru þetta oftast vandaðir og góðviljaðir menn. Þeir dýrka sjálfa sig og vilja láta líta upp til sín. Oftast gera þessir menn sér ekki grein fyrir því, að þeir þafnast frelsara -- frelsara sem frelsar þá frá þessari sjáldsdýrkun, sem stendur í vegi fyrir því, að þeir sjái þörf sína fyrir frelsara. Oft er því mjög erfitt að ná til þessa fólks með fagnaðarerindið, þar sem það hefur litla eða enga syndameðvitund og finnur því ekki raunverulega þörf fyrir frelsara.

Flestir sem þannig er ástatt fyrir, viðurkenna Jesú sem góðan mann og ágæta fyrirmynd, en hafa ekki þörf fyrir hann sem frelsara sinn. Sá sem á Jesú Krist sem persónulegan frelsara sinn og lifir í daglegu samfélagi við hann, getur verið viss um að hann sé Guðs barn, þótt honum takist ekki að lifa syndlausu lífi. Sem trúaður maður verður hann að taka tillit til annarra -- líka þeirra sem honum fellur ekki eða eru honum erfiðir.

Sá sem á lifandi trú biður í einlægni um tækifæri til að leiða aðra til trúar. Þá kemst heilagur andi að til að starfa í gegnum hann.

Höfum þetta í huga, þegar við hugleiðum þennan kapítula Rómverjabréfsins og þá næstu.

Eins og bent hefur verið á, er þessi hvatning til þeirra, sem hafa tekið á móti Jesú sem persónulegum frelsara sínum.

Orðið bræður er samheiti allra þeirra sem skírðir eru og eiga samfélag við frelsara sinn Jesú Krist.

Orðalagið bræður fól í sér á þessum tímum alla þá, sem bræðurnir höfðu yfir að ráða, konur, þjónustulið og börn þeirra og er því samheiti yfir allt hans hús, eins og það var kallað á þessum tímum.

Því brýni ég yður, eru sterk hvatningarorð, sem við skulum taka alvarlega. Hvatningin er að þér bjóðið fram sjálfa yður að lifandi, heilagri, Guði þóknanlegri fórn.

Þá þurfum við að gera okkur grein fyrir því, að fórn merkir hér gjöf, eitthvað sem kostar þig fyrirhöfn, -- persónulega -- í áræði og dugnaði eða óþægindum, og oft líka eitthvað fjárhagslega.

Lifandi, heilög Guði þóknanleg fórn, er því hver sú fórn eða gjöf, sem gefin er af fúsum vilja í þágu einhvers þess sem er í andlegri eða tímanlegri þörf eða fyrir eitthvert kristilegt málefni. Það getur líka þýtt þjónusta í þágu einhvers sem er hjálpar þurfi, barns, ekkju eða sjúklings, svo eithvað sé nefnt. Slíka fórn blessar Guð, því hún er í samræmi við vilja hans og honum til dýrðar.

Lifandi, heilög, Guði þóknanleg fórn er hver sú fórn, gjöf -- eða þjónusta -- sem veitt er vegna trúarinnar á Jesú Krist og gæti orðið honum til dýrðar. Til slíkrar þjónustu erum við hvött til að bjóða okkur fram. Það er sönn og rétt þjónusta af okkar hendi. Undir þá þjónustu fellur líka þátttaka í guðsþjónustunni, með því hugarfari að koma til móts við Guð á þann hátt sem hver og einn finnur þörf fyrir hverju sinni. Því nánara samfélag sem maðurinn hefur við Guð, því meiri þörf finnur hann fyrir það samfélag. Sá maður, sem finnur slíka þörf hjá sér hefur annað hvort lifað allt frá bernsku í samfélaginu við Guð og leitað til hans í öllum vanda og synd eða hann hefur eignast eftirminnilega afturhvarfsstund -- komist til lifandi trúar og eignast þannig samfélag við frelsara sinn.

Hvað er það, sem er einkennandi fyrir þessa öld og alla tíma? Að hreykja sér upp, leita réttar síns á öllum sviðum sér til framdráttar, keppa eftir heiðri, völdum og auði (peningum) -- öllu sem snertir okkar eigið, persónulega líf. Við þetta bætist, að menn vilja finna reglur fyrir því hvað er satt og rétt -- ekki í Guðs orði heldur í hinum svokölluðu þörfum siðferðis og trúrækni. Það er tilhneiging hins náttúrulega manns til að verða eins og Guð, eins og djöfullinn stakk upp á í aldingarðinum Eden.

Hagið yður ekki eftir öld þessari, sagði Páll, heldur takið háttaskiptum með endurnýjung hugarfarsins, svo að þér fáið að reyna, hvað er vilji Guðs, hið góða, fagra og fullkomna. Þetta er kjarni hins kristilega lífernis.

Í 3. versinum varar Páll við hroka og framagirni. Ég [skáletra] þau orð, svo að þau verði ekki misskilin:

Hver og einn trúaður maður á að líta á sig sem meðlim í hinu kristilega samfélagi -- lim á líkama Krists.

Taktu eftir því, að þetta eru upptalningar á náðargáfum. Þjónustan er líka náðargjöf bæði á heimili og utan heimilis. Ég álít, að sá sem annast um andlegan, erfiðan sjúkling eða ósjálfbjarga, hvort sem maðurinn er ungur eða gamall -- sé sá sem iðkar miskunnsemi. Hann gjöri það með gleði, sem lifandi-trúaður maður eða kona. Konan er líka maður.

Versin 9-13 þarf ekki að útskýra, en þau sýna samstarf kærleika og trúar.

Versin 14-21 fjalla um breytni hins trúaða gagnvart andstæðingunum:

Ég bendi sérstaklega á versin 19-21, sem við þurfum að tileinka okkur rækilega sem kristið fólk:

Það er mjög áríðandi, að strax eftir að þú hefur gefist Jesú að þú spyrjir hann í bæn: Hvernig á ég að bregðast við þessu eða hinu, ef þér er það ekki ljóst, því þig vantar kærleika fyrir því. Þannig leggur trúaður maður vandamálin fram fyrir Jesú og leitar leiðbeininga í biblíunni eða hjá trúuðum vini. Hin kristilega breytni kemur af lifandi samfélagi við Jesú í trú. Ef þú þarft að þvinga þig til að breyta eftir aðferðum, reglum eða lögum til þess að vera eins og þú álítur að trúaður einstasklingur á að vera, ertu orðinn lögmálsþræll eins og farísearnir. Ef þú ert einlæg(ur) í trúnni og finnur þessa tregðu hjá þér, þá líttu á það sem synd og leggðu það fram fyrir Jesú og biddu hann um fyrirgefningu og hjálp til að lifa sönnu kristnu lífi. Ef sýndarmennska er komin í stað bróðurkærleikans, er lygin komin að -- þjónustan við Satan sjálfan. Við þurfum að vera á verði fyrir því og líta á að sem synd, sem við játum fyrir Jesú. Þá hreinsar hann það úr hjartanu.

Það er eðlilegt og jákvætt, að trúuðum manni fynnist hann ekki nógu brennandi í trúnni. Hann er þá laus við trúarhroka.

Marteinn Lúther gerði grein fyrir því hvað felst í orðunum yfirvöld í biblíulegri merkingu:

Yfirvöld eru tvenns konar samkvæmt skilningi hans:

1. Yfirvald Guðs yfir manninum, þar sem foreldrarnir eru í hans stað yfirvöld barna sinna. Okkar æðsta yfirvald er Guð. Honum ber fyrst og framst að hlýða eftir orði hans í biblíunni. Næsti yfirboðarinn samkv. skýringum Lúthers, er foreldravaldið. Í því er rót alls alls annars yfirvalds. Foreldrarnir -- en ekki samfélagið -- bera ábyrgð á börnunum samkvæmt Guðs orði, þar til þau eru orðin það þroskuð, að þau eru sjálf orðin ábyrg. Þetta kemur fram í 2.og 5. Mós. og svokölluðum húsbréfum í Nt. (t.d. Efes. 6:1-9).
2. Yfirvöld í þjóðfélaginu, sem hafa tvenns konar hlutverk.
   • Hið fyrra er að leiða og stjórna þjóðfélaginu eða ríkinu, en
   • hitt er að dæma og hegna.
   • Lúther bætir svo við: Í þriðja sæti kemur svo fræðsluskyldan. Þá er átt við að það sé Guðs vilji, að börnum sé kennt í skólum.
   • Það sem aðrir settu í annað sæti, setti Lúther í fjórðasæti: Fjórða yfirvaldið, sem Guð hefur sett, eru yfirvöld ríkisins eða þjóðanna.

Á tímum Jesú og Páls postula voru Rómverjar yfirdrottnunarþjóðin, sem leit niður á alla útlendinga, ekki síst Gyðinga og hina kristnu. Þessi fyrirmæli Páls, sem jafnframt eru fyrirmæli Guðs, eru því aðdáunarlega jákvæð, þar sem um fjandsamleg yfirvöld voru ríkjandi yfir öllum kristnum mönnum þessara tíma. Slíkir tímar hafa oft komið upp gagnvart kristnum mönnum, t.d. í Japan, Kína og gömlu Sovétríkjunum.

Okkur ætti því að vera ljúft að hlýða lögum okkar lands, þar sem yfirvölin eru jákvæð gagnvart kristindómi og hinum kristnu. Við ættum að vera mjög jákvæð og hlýðin t. d. gagnvart umferðalögunum, því hraðatakmarkanir eru bæði okkar vegna og líka venga annarra.

Samkvæmt boði Guðs orðs hér, ber okkur sem eigum trúna, að leggja okkur fram í því að bregðast ekki þeim lögum og reglum, sem eru til verndar einstaklingum í þjóðfélaginu. Í því sambandi bendi ég líka á skattalögin. Kristinn maður setur metnað sinn í að vera sannur í framtali sínu, samvisku sinnar vegna og þar með vegna Guðs.

Þetta er boð Guðs til allra kristinna manna.

Fáir komast af í okkar þjóðfélagi án þess að skulda og basla svo við að greiða skuldirnar, t.d. ef hann þarf að stofna fjölskyldu og koma yfir hana húsnæði. Það eru lánarstofnanir sem annast um slíkar fjármálalegar skuldir og fyrirgreiðslur. En hér er Jesús að leggja áherslu á annars konar skuldir. það eru andlegar samskiptaskuldir, skortur okkar á kærleika hvert til annars. Ég tel að hér sé Páll að benda á slíkar skuldir fyrst og fremst, en besta reglan er í öllum viðskiptum keppa eftir að skulda ekki neinum neitt í fjármálum.

Ýmsir snúa þessu upp í ranghverfu sína, þegar þeir í hatri og reiði segjast ekki ætla að skulda neinum neitt og hyggja á hefndir. það er þjónusta við djöfulinn, en ekki við Jesú Krist eða náungakærleikann.

Í öllum greinum leggur trúaður kristinn maður kapp á að standa í skilum og vera heiðarlegur í viðskiptum og samskiptum. Þannig skil ég Róm. 13:8. Hér er Páll að vísa til orða Jesú, sem hann sagði við lærisveina sína nokkru fyrir dauða sinn:

Elskið hver annan eins og ég hefi elskað yður. (Jóh.13:34.)

Gerum við okkur grein fyrir hve mikið við skuldum í kærleika, ástúð og umhyggju -- ástvinum okkar, vinum, kunningjum, ættmönnum, landsmönnum, mannkyninu -- öllum þeim sem í neyð eru og við höfum tækifæri til að rétta hjálparhönd? Þessi vanræksla getur reiknast okkur til syndar. Ég sé ekki að nokkur maður geti yfirlýst sig syndlausan á öðrum forsendum, en að hann hafi hlotið fyrirgefningu sinna sinna, afbrota og yfirtroðslna. Þær forsendur gaf Jesús Kristur okkur, þegar hann dó til fyrirgefningar synda okkar.

Páll hvetur svo til kærleiksiðkana, því Jesús kemur aftur:

Að framganga sómasamlega, hefur hér miklu ákveðnari merkingu en mér virðist orðin hafa í dag. Merkingin er að koma þannig fram, að það sé verulegur sómi að því og gefur kristindóminum jávæða fyrirmynd út á við jafnt og innan raða hinna kristnu.

Sá sem er sér alltaf þess meðvitandi, að hann er kristinn og hefur beint eða óbein hugsanasamband við Guð eða Jesú í dagsins önn, hann er íklæddur Kristi. Keppum að því marki í gagnlegu lífi okkar að vera sem mest íklædd Kristi. Það er unun, vernd og styrkur. Þegar þú lendir í samskiptaörðugleikum við einhvern, þarft þú sérstaklega á því að halda að hleypa Jesú að í huga þínum og hjarta og í allri hegðum þinni í orði og athöfn. Ef þú vanrækir þetta, er hætt við að þú missir samfélagið við hann. Þá er hætt við að þú hleypir girndinni að í huga þínum og hjarta, þ.e. hefnigirndinni, eigingirndinni og illgirninni. Fallir þú fyrir slíkri freistingu er hætt við að þú hafir hrakið Jesú Krist úr hjarta þínu. þá hefur þú misst friðinn, en mundu þá að hann elskar þig og bíður eftir að þú komir og biðjir fyrirgefningar. Hann elskar þig meira en þú elskar hann.