1. Mósebók

Sjáið þið Guðs verk og bænheyrslu í þessari frásögn? Hefur nokkur ykkar upplifað bænheyrslu um sættir eða fyrirgefningu í ykkar lífi, sem minnir á þetta. Ef svo er, þá ættuð þið að segja frá því í þröngum hópi vina og trúsystkina, en meta það og vega, hvort það á erindi til allra.

Stundum verðum við að þegja um stórkostlega hluti af tilliti til annarra, sérstaklega þeirra, sem sagan fjallar um.

Nú vildi Esaú flýta sér heim og láta hóp Jakobs fylgja sér, en Jakob benti á, að það væri skynsamlegra að hann færi rólega áfram með hópinn og hjörðina. Esaú fór því á undan heim með sitt lið. Um þetta höfum við nú þegar lesið.

Um þessa frásögn er ekkert sérstakt að ræða eða athuga, nema það, að Jakob kaupir af íbúunum það land, sem hann velur sér og sest þar að. Guðsdýrkun hans kemur fram í því, að hann byggir Guði altari, sem hann nefnir: "Elelóhe-Ísrael", þ.e. "El er Guð Ísraels."

Þetta er saga um Dínu dóttur Jakobs og Leu.

Nú er fjölskyldan sest að í landi Jakobs, þ.e. Ísraels, þar sem nágrannarnir eru ekki dýrkendur Guðs, þess sem fjölskyldan tilbiður. Síkem, sonur höfðingja landsins fær ást á Díönu og spjallar hana, þ. e, hefur samfarir við hana. Hann fær föður sinn síðan til að freista þess að fá hana fyrir konu. Faðir hans, ættarhöfðinginn tekur því vel.

Hér virðist vera mikil einlægni hjá feðgunum.

En synir Jakobs sýndu mikla slægð, heimtuðu að að allir karlmenn létu umskerast, eins og þeir sjálfir voru umskornir sem nýfæddir drengir. Þeir vissu vel, að umskurn fullorðinna var mikil og áhættusöm aðgerð fyrir þá ^[1], og það þeir mundu ligga um tíma með sótthita í sárum sínum á eftir.

Svo mikil var einlægni þeirra feðga, að þeir gangast undir þetta ásamt undirmönnum höfðingjans. Auk þess hótuðu bræðurnir að fara burt (og með systur sína) ef þeir gengju ekki að þessu.

Feðgarnir fengu alla borgarbúa til að gangast undir þessa aðgerð og lofuðu borgarbúum því, að með þessu gætu þeir orðið meðeigendur að auðæfum Jakobs.

Þetta var harkaleg aðgerð bræðranna, en hún er dæmigerð fyrir hörku Ísraelsmanna, Gyðinga, á öllum tímum, viðvíkjandi hreinleika ættstofnsins.

[Engar skýringar við þetta hjá Björgvin.]

[Guð segir Jakob að taka sig upp, en við sjáum af 34:30 og 35:3 að Jakob er hræddur. Það er bæði ótti yfir Jakob, sem nú tekur til þess bragðs að enurnýja játningu sína á Guði með því að fyrirskipa hreinsun, láta kasta útlendu goðunum. En fólkið skilar líkar eyrnahringum sínum. Af því má skilja að þeir hafi verið taldir til muna sem tilheyrðu hjáguðadýrkun með einhverjum hætti. Jakob reisir Drottni síðan altari í Betel.

Í eða við Betel andast síðan Rebekka, konan, sem Jakob hafði unnað mest, móðir Jósefs og Benjamíns. Margir telja að staðurinn þar sem hún var jörðuð "Gráteik" (Allon Bachuth) sé þar sem hét Rama (sbr. Mt. 2:18). BBJ]

Þessi texti er að mestu endurtekning eða árétting á því sem segir í þessari bók í 32. kap. 29.v., en þó er hér mikilsverð viðbót, sem ítrekar ag staðfestir betur, að það sé ráðstöfun Guðs að Jakob hljóti nafnið Ísrael.

Í þessari frásögn kynnir Guð sig og segir:

'Ég er Almáttugur Guð. Ver þú frjósamur og auk kyn þitt. Þjóð, já, fjöldi þjóða, skal frá þér koma og konungar skulu út ganga af lendum þínum. Og landið, sem ég gaf Abraham og Ísak, mun ég gefa þér og niðjum þínum eftir þig mun ég gefa landið.'

Því næst sté Guð upp frá honum, þaðan sem hann talaði við hann.

Það er efirtektarvert, að hér segir Guð: Já, fjölda þjóða skal frá þér koma.
Hér finnst mér ekki geta verið um annað að ræða, en að Guð eigi hér við alla, sem frelsast láta fyrir trú, eins og Abraham og hljóta því hlutdeild í fyrirheiti hans: Af þínu afkvæmi skulu allar ættkvíslir jarðarinnar blessun hljóta. Þetta afkvæmi er Jesús Kristur og við erum hluthafar í þessari blessun fyrir trúna á hann og í heilagri skírn.

Við lásum hér fyrst um helgiathöfn, sem Jakob eða Ísrael framkvæmir á þessum helgistað. En á leiðinni þaðan er sagt frá fæðingu yngsta sonar Jakobs og Rakelar, Benjamíns og síðan dauða Rakelar nokkru eftir fæðinguna. Þessu er lýst með þessum orðum:

Það er ekki verið að fela brestina og syndirnar sem hendir hina útvöldu þjóð. Það sýnir hversu heiðarlegir og sannir þeir hafa verið, sem færðu sögurnar í letur. Það eykur trúverðugleik Biblíunnar.

Niðjatal Esaú og Edómíta er venjulegum biblíulesara ekki áhugamál eða til uppbyggingar andlega, svo að ég hleyp yfir niðjaþáttinn, enda er ég enginn sérfræðingur á þeim sviðum.